Sinh viên đại học tốt nghiệp ra trường vẫn thất nghiệp

Tỉ lệ sinh viên đã tốt nghiệp mà thất nghiệp lên tới 9,89% là điều dễ hiểu trong giai đoạn nền kinh tế đang gặp khó khăn như hiện nay. Nó thể hiện tình trạng: nguồn nhân lực đã được đào tạo bậc đại học dư thừa so với nhu cầu, tốc độ phát triển kinh tế chưa đáp ứng nhu cầu việc làm. Vấn đề cần quan tâm là nên cân đối nguồn nhân lực cho từng vùng miền. Ví dụ: hằng năm TP.HCM cần tuyển 265.000 lao động, trong đó TP chỉ cần 13% tốt nghiệp đại học. Thế nhưng mỗi năm có 70.000 sinh viên tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn TP, chưa tính đến số sinh viên tốt nghiệp đại học hệ tại chức. Nếu số này “trụ” lại TP.HCM để tìm việc làm thì đương nhiên sẽ diễn ra một cuộc cạnh tranh khốc liệt và sẽ có người thất nghiệp.



Học nửa vời

Ra trường cả năm trời mà không xin được việc làm chỉ vì tấm bằng xấu, kiến thức chuyên môn quá yếu, Thu phải vất vả bám trụ ở Thủ đô với đủ thứ nghề từ bán hàng quần áo đến nhân viên tiếp thị. Lúc này, cô gái mới thực sự ân hận khi nghĩ đến những năm tháng sinh viên lơ là học hành của mình.
Năm 2008, Thu thi đỗ đại học. Đó là niềm vui không chỉ với mình mà còn là niềm hãnh diện, tự hào của cả gia đình, dòng họ. Mãn nguyện với thành tích ấy, Thu mải miết hưởng thụ niềm vui, ăn chơi và háo hức khám phá cuộc sống mới lạ chốn đô thành. Việc trốn học, bỏ tiết cũng đều đặn và thường xuyên hơn.
Tự tin khi cho rằng, chỉ cần có bằng đại học là tương lai tươi sáng sẽ mở ra trước mắt nên khi bạn bè mải miết với những giờ học trên giảng đường thì Thu tung tăng cùng đám bạn khám phá những địa chỉ ăn chơi mới mẻ ở Thủ đô.
Tình trạng học chống chế, học nửa vời đã không còn là tình trạng "hiếm có, khó tìm" trong đời sống học đường. Thậm chí sinh viên khóa trước ra trường còn truyền kinh nghiệm cho khóa sau cách học đối phó, chuẩn bị phao, học tủ,…để qua được môn. Ngoảnh đi ngoảnh lại sau 4, 5 năm nhiều sinh viên không biết học xong mình làm được những việc gì một cách cụ thể với ngành tốt nghiệp.
Tuy nhiên, theo một số nhà chuyên môn, nguyên nhân cơ bản nhất vẫn ở khâu đào tạo. Công tác tổ chức hướng nghiệp cho sinh viên còn quá sơ sài dẫn đến tình trạng nhiều sinh viên đăng ký theo học ngành mình không yêu thích và đam mê. Họ học cho có lệ, chẳng mấy mặn mà và chỉ dành một ít thời gian cho các môn học. Điều dĩ nhiên là khi ra trường họ không có đủ kiến thức, cũng chẳng có đủ kinh nghiệm và càng không thể phát huy năng lực của chính bản thân mình. Do đó, sinh viên ra trường thất nghiệp hoặc làm công việc trái ngành, làm các công việc chân tay cũng là hệ quả tất yếu.

Một nguyên nhân khác là do các trường đại học, cao đẳng còn xem nhẹ phần thực hành mà quá đặt nặng lý thuyết. Ngoài ra còn do chương trình đào tạo ở các trường vẫn theo lối tư duy cũ, thiếu thực tế, cơ sở vật chất nghèo nàn…

Rỗng kiến thức, hụt kĩ năng ...
Học hành chểnh mảng, kết thúc 4 năm học đại học, cố gắng lắm Thu mới mang về được tấm bằng tốt nghiệp đại học loại trung bình. Tuy nhiên, vác hồ sơ xin việc đến nơi nào, Thu cũng nhận được cái lắc đầu từ chối vì "kinh nghiệm đã không có mà tấm bằng lại quá... "xấu", kèm theo không có vốn ngoại ngữ, lúc này, Thu mới bừng tỉnh.
Hóa ra, 4 năm qua, cô đã lãng phí biết bao nhiêu tiền của của mẹ cha để đổi lấy một cái đầu rỗng và 1 mảnh bằng...trên giấy.
Quỹ thời gian học tập rất eo hẹp nhưng nhiều sinh viên không thiết tha học tập, dành nhiều vào những hoạt động không gắn với việc học tập, rèn luyện như lướt mạng, chat, game, đánh bài, tụ tập đua đòi chơi bời cùng bạn xấu.
Nguyễn Ngọc Thủy (Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc ngành Sư phạm Ngữ văn, Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia) chia sẻ: "Khi đã lựa chọn theo đuổi con đường học vấn, theo đuổi ước mơ đại học, việc trau dồi kiến thức, kĩ năng đối với mỗi sinh viên nên là mục tiêu được ưu tiên hàng đầu.
Mình nghĩ, mỗi sinh viên chúng ta hãy nghĩ đến trách nhiệm của bản thân đối với gia đình, nhà trường và xã hội. Một thái độ học tập tích cực, đúng đắn sẽ giúp ích rất nhiều cho bạn trong cuộc sống và định hướng nghề nghiệp trong tương lai".
Chị Đỗ Kim Hồng (Phòng nhân sự tổng hợp Công ty TNHH Denso Việt Nam) cho biết: Rất nhiều cử nhân có bằng tốt nghiệp nhưng thực chất không hề có kiến thức, kĩ năng.
Đó là chưa kể nhiều sinh viên mới bước chân từ trường phổ thông vào trường đại học sau những năm tháng căng mình ra để dùi mài kinh sử thì luôn có tâm lý "xả hơi", cường độ học tập chùng xuống, lại không quen với cách dạy của giảng viên đại học, không ít bạn trẻ trở nên lơ là, thiếu động lực phấn đấu.
"Để lọt vào mắt của nhà tuyển dụng, nhất thiết bạn cần có những kĩ năng mềm, có tri thức, có ngoại ngữ nữa chứ không đơn giản chỉ là tấm bằng đại học", chị Hồng nhấn mạnh

Suy cho cùng, trong thời buổi khủng hoảng kinh tế hiện nay, thất nghiệp cũng là điều dễ hiểu. Nhà nhà thất nghiệp, người người thất nghiệp. Sinh viên ra trường thất nghiệp thì cũng là chuyện bình thường. Tuy nhiên, vẫn có những bạn trẻ kiếm được việc ngay, kiếm được công việc họ yêu thích và đam mê, thậm chí khi còn ngồi trên ghế nhà trường đã được các công ty mời về. Chẳng hạn như một người bạn của tôi, đang theo học Đại học Luật và hiện tại còn chưa tốt nghiệp, chưa có bằng cấp nhưng đang làm copywriter cho một công ty lớn của nước ngoài, thu nhập cũng được kha khá.