Sai lầm dễ mắc phải khi dạy trẻ về tiền

Lảng tránh nói về tiền bạc vì sợ làm hư con, không định hướng cách chi tiêu cho bé, nói dối khi trẻ đòi mua thứ gì đó... là những sai lầm cha mẹ hay mắc phải. Dù có ý tốt đến đâu, nhưng các bậc bố mẹ đôi khi vẫn khiến con mình nhận thức rất sai lầm về tiền bạc.

 Chúng ta gửi đi những thông điệp rất lộn xộn về tiền bạc
Bé mê mẩn bộ đồ chơi Barbie và năn nỉ bạn mua, bạn từ chối bé bằng cách nói rằng: “Mẹ hết tiền rồi con ạ! Để mẹ đi làm kiếm thêm tiền đã nhé!” Đó luôn là cách để con gái nhỏ của bạn không tiếp tục kỳ kèo. Thế nhưng chỉ một lúc sau đó, bạn lại mua cho mình một bộ váy mới. Con gái bạn có thể nghĩ gì đây?
Lời khuyên của các chuyên gia: Khi bé không nài nỉ nữa, bạn đã thành công trong việc giải thích cho bé giá trị của tiền bạc. Tuy nhiên, bạn cũng cần giải thích cho các con biết về những hành động của bạn khi chúng có vẻ trái ngược với những gì mà bạn đã nói. Trong trường hợp trên, bạn nhất định nên giải thích với con rằng bạn cần có bộ váy mới cho một cuộc họp quan trọng vào tuần sau, và hứa với con thời điểm sẽ mua bộ đồ chơi Barbie cho bé (nếu bạn thực sự dự định sẽ mua) và đừng quên lời hứa.

Nói dối khi bé đòi mua thứ gì đó
Khi còn đòi mua thứ gì đó mà bạn muốn từ chối, bạn hãy trung thực và đơn giản khi trả lời bé: “Mẹ có tiền đây nhưng mẹ không thể mua món đồ chơi này cho con. Nó quá đắt” hoặc “Mẹ còn tiền nhưng tiền này để mua rau, mua thịt, mua sữa... nữa”.

Đồng thời, bạn có thể giải thích thêm lý do vì sao bạn không thể mua thứ bé đòi hoặc chỉ cho bé được chọn mua thứ gì cần thiết hơn cả. Điều này giúp bé có thói quen biết cân nhắc khi muốn mẹ mua cho thứ gì.
Các chuyên gia tâm lý trẻ em đã thống kê rằng, một bé có thể đòi hỏi hơn 100 thứ mỗi ngày với cha mẹ mình. Phụ huynh vì muốn bé chấm dứt đòi hỏi ngay lập tức thường trả lời ngay là: “Mẹ không có đủ tiền” hoặc “Mẹ không đủ khả năng mua thứ này đâu. Nhà mình nghèo lắm”. Khi đó bé sẽ thôi không vòi vĩnh, còn mẹ cũng nhẹ nhõm vì giải tỏa được áp lực.


Tuy nhiên những lời nói dối tưởng như vô hại này về lâu dài lại không có hiệu quả giáo dục với bé. Khi lớn hơn bé có thể biết là cha mẹ luôn có tiền, đủ điều kiện kinh tế chứ không phải không có tiền.

 Chúng ta gắn mác giá vào mọi thứ
Giá của mỗi điểm 10 là: 10.000đ, với một điểm dưới 5: bé phải trả lại cho bạn số tiền gấp đôi điểm 10, như thế là bạn đã không cho con động lực đúng đắn để học hành chăm chỉ. Điều con bạn cần học được chính là cảm giác vui vẻ, hài lòng khi con cố gắng hết sức và đạt được mục tiêu, bất kể có được phần thưởng tiền bạc nào hay không.
Lời khuyên của chuyên gia: Không nên đặt mục tiêu bằng tiền bạc cho bé trong bất kỳ việc gì, ít nhất cho đến khi bé học được giá trị thực sự của các con số.

Chúng ta dùng tiền bạc làm vật thay thế cho thời gian và tình yêu thương
Không một bậc cha mẹ nào tỉnh dậy vào buổi sáng và bảo rằng: “Tôi muốn làm hư con mình đây!” Thế nhưng đó lại chính là điều bạn có thể đang làm, nếu bạn liên tục nuông chiều con quá mức với những món đồ chơi và đồ dùng đắt tiền. Cũng dễ hiểu thôi: việc nhượng bộ con cái thì dễ và nhanh hơn nhiều so với việc từ chối con và thấy con mình buồn phiền. Hơn nữa, nuông chiều và nhượng bộ có vẻ như là cách đơn giản và nhanh chóng để con bạn thấy rằng bạn yêu và quan tâm đến nó.
Lời khuyên của chuyên gia: Mọi bậc cha mẹ tốt đều biết (nhưng đôi khi quá mệt mỏi để làm theo) rằng món quà lớn nhất bạn có thể cho con mình không phải là đồ chơi đắt tiền hay quần áo đẹp, mà đó chính là tình yêu và thời gian của bạn.

Chúng ta nhân nhượng con yêu khi chúng mắc lỗi tài chính
Bạn cho con một khoản tiền nhỏ để mua báo trong tuần, nhưng bé tiêu hết sạch ngay vào ngày hôm đó vì mua mấy cái bút bi màu mè. Bạn sẽ làm thế nào đây trước những lời hối lỗi và những giọt nước mắt đầy tội nghiệp của bé? Bạn nên kiềm chế để không đưa thêm tiền cho con mua báo hoặc “ứng trước” tiền của tuần sau. Cứ để bé phải suy nghĩ hoặc thậm chí là tiếc nuối khi không mua được quyển báo (hoặc thứ gì đó mà lẽ ra con có thể mua được nếu con đã biết sử dụng số tiền đúng với mục đích của nó).
Lời khuyên của chuyên gia: Nếu bạn luôn “cứu bồ” khi con mắc sai lầm, thì con sẽ không học được những bài học quan trọng về việc tiêu tiền một cách hợp lý trong số tiền mà mình có.

Không nói về tiền bạc vì sợ làm hư con
Cùng với suy nghĩ này, nhiều phụ huynh thường né tránh những chủ đề nhạy cảm như giới tính, chất nghiện trước mặt con cái. Tuy nhiên đây là một cách dạy con hoàn toàn không khoa học vì nó có thể khiến bé mắc phải nhiều nhận thức sai lầm vì không được cha mẹ chỉ dẫn.

Vì thế nên nói chuyện với con về tiền nong ngay từ sớm, tùy độ tuổi mà có cách dạy bé cho phù hợp. Điều này sẽ giúp bé biết trân trọng đồng tiền và có thể tự quản lý tiền bạc một cách khôn ngoan về sau.